LISA Economy จากเด็กบุรีรัมย์ สู่ “พลังทางเศรษฐกิจ” ที่เดินทางไปทั่วโลก

เมื่อ LISA ปล่อยเพลงใหม่ สิ่งที่เกิดขึ้นไม่ได้มีเพียงยอดชมบน YouTube หรืออันดับเพลงบนชาร์ต Billboard เท่านั้น บางครั้งสถานที่ที่ปรากฏในมิวสิกวิดีโอก็กลายเป็นจุดสนใจของนักท่องเที่ยว สินค้าที่เธอใช้ได้รับความนิยมขึ้นมา และแบรนด์ระดับโลกต่างต้องการร่วมงานด้วย

มิวสิกวิดีโอของ LISA ที่ถ่ายทำในเยาวราชอาจทำให้นักท่องเที่ยวต่างชาติสนใจเดินทางมาเยือน เมื่อมาถึงก็มีการใช้จ่ายกับร้านอาหาร ร้านขายของฝาก และบริการต่าง ๆ ในพื้นที่ ทำให้ความนิยมของศิลปินสามารถสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้กับธุรกิจท้องถิ่นได้ด้วย

ปรากฏการณ์นี้ทำให้เกิดคำถามว่า คนเพียงคนเดียวสามารถสร้างกิจกรรมทางเศรษฐกิจในหลายประเทศได้อย่างไร?

จากเด็กบุรีรัมย์สู่ Superstar Economics

ลลิษา มโนบาล หรือ LISA เติบโตในจังหวัดบุรีรัมย์ ก่อนเดินทางไปเกาหลีใต้ตั้งแต่อายุยังน้อยเพื่อฝึกฝนกับ YG Entertainment และเปิดตัวเป็นสมาชิก BLACKPINK ในปี 2016 เส้นทางของเธอต้องผ่านการฝึกฝนอย่างหนัก การแข่งขัน และความกดดันในอุตสาหกรรมบันเทิง ก่อนจะสร้างชื่อเสียงในระดับโลก

นอกจากความสามารถด้านดนตรีและการแสดง บุคลิกที่เข้าถึงง่ายและความผูกพันกับวัฒนธรรมไทยยังมีส่วนทำให้ผู้ติดตามรู้สึกใกล้ชิดกับเธอ ความนิยมของ LISA จึงขยายออกไปจากผลงานเพลงสู่แฟชั่น การโฆษณา และธุรกิจอื่น ๆ

ความสำเร็จนี้ส่วนหนึ่งอธิบายได้ด้วยแนวคิด Superstar Economics ของ Sherwin Rosen นักเศรษฐศาสตร์จาก University of Chicago ซึ่งเสนอไว้ในปี 1981 โดย Rosen อธิบายว่า ในบางอาชีพ คนที่มีความสามารถระดับแนวหน้าอาจมีรายได้สูงกว่าคนอื่นหลายเท่า แม้ความแตกต่างด้านความสามารถจะไม่ได้มากเท่าความแตกต่างด้านรายได้ เพราะผู้บริโภคให้คุณค่ากับผลงานที่แตกต่างกัน และไม่มองว่าผลงานของคนอื่นสามารถทดแทนสิ่งที่ตนต้องการได้ทั้งหมด

เทคโนโลยีดิจิทัลยิ่งทำให้ปรากฏการณ์นี้ชัดเจนขึ้น เพราะศิลปินสามารถเข้าถึงผู้ฟังจำนวนมากทั่วโลกได้พร้อมกัน โดยต้นทุนการเผยแพร่ผลงานไม่ได้เพิ่มขึ้นตามจำนวนผู้ฟังในสัดส่วนเดียวกัน ความสำเร็จของศิลปินระดับแนวหน้าจึงสามารถขยายไปสู่ตลาดที่ใหญ่ขึ้นได้อย่างรวดเร็ว

สำหรับ LISA ฐานผู้ติดตามจำนวนมากยังเปิดโอกาสให้เธอต่อยอดชื่อเสียงไปสู่ธุรกิจอื่น โดยเฉพาะแบรนด์ที่ต้องการเข้าถึงผู้บริโภคกลุ่มเดียวกับผู้ติดตามของเธอ

จากศิลปินสู่เจ้าของทรัพย์สินทางปัญญา

ในปี 2024 LISA ก่อตั้งบริษัท LLOUD และทำข้อตกลงกับ RCA Records เพื่อเดินหน้าผลงานเดี่ยว โดยภายใต้ข้อตกลงดังกล่าว เธอยังคงถือครองสิทธิในผลงานบันทึกเสียงของตนเอง ทำให้สามารถสร้างรายได้จากการสตรีม การอนุญาตให้นำเสียงบันทึกไปใช้ และช่องทางอื่น ๆ ตามเงื่อนไขของสัญญา โดยสิทธิดังกล่าวแยกจากลิขสิทธิ์ในคำร้องและทำนองเพลง

สำหรับอุตสาหกรรมสร้างสรรค์ ผู้ที่สร้างผลงานกับผู้ที่ถือครองสิทธิอาจได้รับผลตอบแทนแตกต่างกันมาก การเป็นเจ้าของทรัพย์สินทางปัญญาจึงมีความสำคัญต่อการสร้างรายได้ในระยะยาว

เมื่อเพลงพาวัฒนธรรมไทยไปสู่ตลาดโลก

เพลง ROCKSTAR ในปี 2024 เปิดตัวอันดับ 1 บน Billboard Global Excl. U.S. และอันดับ 4 บน Billboard Global 200 โดยมิวสิกวิดีโอใช้เยาวราชเป็นหนึ่งในสถานที่ถ่ายทำสำคัญ ภาพถนน ร้านค้า และบรรยากาศของกรุงเทพฯ จึงมีโอกาสเข้าถึงผู้ชมทั่วโลกผ่านผลงานเพลงที่ได้รับความนิยม

ต่อมาในเดือนกันยายน 2026 LISA ปล่อยเพลง SaWaDiKa ซึ่งนำองค์ประกอบของวัฒนธรรมไทย ทั้งมวยไทย รถตุ๊กตุ๊ก ว่าวจุฬา การไหว้ ผ้าไทย และสถานที่ต่าง ๆ ในกรุงเทพฯ มาผสมผสานกับดนตรีและแฟชั่นร่วมสมัย

ผู้ชมต่างชาติที่ไม่เคยรู้จักสถานที่หรือวัฒนธรรมเหล่านี้มาก่อนจึงมีโอกาสพบเห็นผ่านผลงานที่ตนเองสนใจ บางคนอาจเริ่มค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับอาหาร สถานที่ท่องเที่ยว หรือสินค้าไทยเพิ่มเติม ขณะที่ผู้ประกอบการไทยก็มีโอกาสเข้าถึงผู้บริโภคกลุ่มใหม่

ความนิยมของ LISA จึงช่วยให้วัฒนธรรมไทยเข้าถึงผู้คนทั่วโลก และเพิ่มโอกาสในการต่อยอด Soft Power ไปสู่กิจกรรมทางเศรษฐกิจ

จากแฟนเพลงสู่ลูกค้า

ตัวอย่างหนึ่งคือ Labubu ตุ๊กตาในกลุ่ม The Monsters ของ Pop Mart ซึ่งได้รับความนิยมในหลายประเทศ โดยการปรากฏตัวของ LISA พร้อมตุ๊กตาดังกล่าวเป็นหนึ่งในเหตุการณ์ที่ช่วยให้ Labubu ถูกพูดถึงในวงกว้าง จนเกิดการใช้คำว่า Lisa Effect เพื่ออธิบายอิทธิพลของเธอต่อความสนใจของผู้บริโภค

การที่ผู้บริโภคเห็นบุคคลที่ตนชื่นชอบใช้สินค้าอาจเพิ่มความสนใจและความต้องการซื้อได้ โดยเฉพาะเมื่อผู้ติดตามรู้สึกผูกพันหรือเชื่อถือบุคคลนั้น แม้ความนิยมของ Labubu จะได้รับอิทธิพลจากปัจจัยอื่นด้วยก็ตาม

LISA ยังขยายบทบาทจากการเป็นพรีเซนเตอร์ไปสู่การร่วมออกแบบสินค้า เช่น Bose × LISA Ultra Open Earbuds รุ่นพิเศษ ซึ่งเธอมีส่วนร่วมในการออกแบบรูปลักษณ์และสีสัน และคอลเลกชัน Kith Women Spring 2026 ที่เธอรับบท Guest Designer ร่วมสร้างสรรค์เสื้อผ้าและเครื่องประดับ

ความร่วมมือเหล่านี้สร้างกิจกรรมทางธุรกิจตั้งแต่การออกแบบ การผลิต การตลาด ไปจนถึงการจัดจำหน่าย ซึ่งเกี่ยวข้องกับผู้ผลิต ร้านค้า ผู้ให้บริการขนส่ง และแรงงานในหลายสาขา ชื่อเสียงและฐานผู้ติดตามของ LISA จึงมีมูลค่าในทางธุรกิจ เพราะสามารถนำไปต่อยอดเป็นความร่วมมือกับแบรนด์และการพัฒนาสินค้าใหม่ ๆ ได้

LISA ไม่ได้สร้างแค่ Reach แต่สร้าง “Echo”

ความน่าสนใจอีกประการคือ การประชาสัมพันธ์ผ่าน LISA สามารถขยายออกไปได้ไกลกว่าช่องทางของเธอเอง เมื่อสื่อ อินฟลูเอนเซอร์ และผู้ติดตามนำเรื่องเดียวกันไปเผยแพร่ต่อ การรับรู้เกี่ยวกับแบรนด์ก็ขยายออกไปโดยที่แบรนด์ไม่จำเป็นต้องเป็นผู้เผยแพร่ทุกข้อความด้วยตัวเอง

Launchmetrics ประเมินว่า การปรากฏตัวของ LISA ในชุด Louis Vuitton ในงาน Met Gala 2025 สร้าง Media Impact Value ประมาณ 21.3 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ โดยในการวิเคราะห์ความร่วมมือครั้งนี้ 78% ของมูลค่าการเผยแพร่ผ่านสื่อมาจากช่องทางอื่น เช่น สื่อ อินฟลูเอนเซอร์ พาร์ตเนอร์ และบุคคลมีชื่อเสียง หรือที่เรียกว่า Indirect Echo

เมื่อความสนใจเดินทาง เงินก็เดินทางตาม

หลังจากได้รับการแต่งตั้งเป็น Amazing Thailand Ambassador ในปี 2025 LISA ได้ร่วมกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) เปิดตัวแคมเปญ Feel All the Feelings ในเดือนมกราคม 2026 เพื่อประชาสัมพันธ์ประเทศไทยในฐานะจุดหมายปลายทางท่องเที่ยว

ททท. รายงานเมื่อเดือนกันยายน 2026 ว่า โครงการสร้างการมองเห็นผ่านสื่อมากกว่า 448 ล้านครั้ง และมีมูลค่าการประชาสัมพันธ์ที่ประเมินได้กว่า 567 ล้านบาท

ขณะเดียวกัน สถานที่ท่องเที่ยวบางแห่งที่ได้รับการประชาสัมพันธ์ผ่านโครงการมีนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น เช่น ทะเลบัวแดง จังหวัดอุดรธานี ซึ่งมีจำนวนนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น 79.66% และรายได้จากการท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น 208.07% ในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 แม้ตัวเลขดังกล่าวแสดงถึงการเติบโตของกิจกรรมท่องเที่ยวในพื้นที่ แต่ยังไม่สามารถสรุปได้ว่าการเพิ่มขึ้นทั้งหมดเกิดจาก LISA เนื่องจากมีปัจจัยอื่นที่ส่งผลต่อการเดินทางท่องเที่ยวด้วย

หากความสนใจจากแคมเปญทำให้นักท่องเที่ยวตัดสินใจเดินทางเพิ่มขึ้น การใช้จ่ายก็มีโอกาสกระจายไปถึงโรงแรม ร้านอาหาร ผู้ให้บริการขนส่ง และธุรกิจในชุมชน

สิ่งที่ใหญ่กว่าเงิน

ความสำเร็จของ LISA ช่วยให้สินค้า วัฒนธรรม และสถานที่ท่องเที่ยวไทยได้รับความสนใจจากผู้บริโภคทั่วโลกมากขึ้น และเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการไทยเข้าถึงตลาดใหม่ ๆ แต่การเปลี่ยนความสนใจเหล่านั้นให้เป็นรายได้และการจ้างงาน ยังต้องอาศัยการพัฒนาสินค้า บริการ และความสามารถในการแข่งขันของธุรกิจไทยด้วย

นอกเหนือจากผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ เรื่องราวของเด็กผู้หญิงจากบุรีรัมย์ที่ก้าวขึ้นมาเป็นศิลปินระดับโลกยังสร้างแรงบันดาลใจให้คนรุ่นใหม่เห็นความสำคัญของการฝึกฝน ความมีวินัย และการพัฒนาความสามารถของตนเอง แม้สิ่งเหล่านี้จะประเมินออกมาเป็นตัวเงินได้ยาก แต่ก็อาจเป็นจุดเริ่มต้นของความสำเร็จอีกมากมายในอนาคต